Thursday, December 29, 2011

TAARIFA YA USIMAMIZI WA UKARABATI WA LAMBO LA MIFUGO LA KACHECHE HALMASHAURI YA WILAYA YA NKASI

1. UTANGULIZI
Lambo la Mifugo la kacheche ni mradi ulioibuliwa na Wananchi wa Kijiji cha Kacheche kwa lengo la kukidhi mahitaji ya maji kwa matumizi ya mifugo  wakati wa upungufu wa maji  (miezi ya Julai hadi Octoba).

Ujenzi wa Bwawa hili ulianza Mwaka 2009 kwa kuingia Mkataba wa Ujenzi kati ya  Halmashauri na  Mkandarasi ajulikanae Kama Kafurusu Enterprises Chini ya usimamizi wa Ofisi ya Kanda ya Umwagiliaji Mbeya kwa gharama ya shilingi za Kitanzania 137,500,000/=. Fedha hizi zilitolewa na Serikali kupitia Mpango wa Maendeleo ya kilimo wa Wilaya (DADPs) kiasi cha Shilingi 110,000,000/=, mchango wa  Halmshauri ya wilaya ulikuwa ni  shillingi 22,000,000/=  na mchango wa wananchi ni shillingi 5,500,000/=.Mkandarasi alishindwa kumaliza Ujenzi wa lambo la Mifugo  kwa wakati kulingana na Mkataba alioingia na Halmashauri hivyo  kupelekea tuta la bwawa  kutokamilika na kumeguliwa na mvua za Mwaka 2010.Taratibu za kimkataba zilifuatwa juu ya Mkandarasi Kafurusu Enterprises kupitia Ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji H/shauri ya Wilaya ya Nkasi.

Uwezo wa Lambo kuhifadhi maji ni mita za ujazo 24,000 na uwezo wa kunywesha mifugo 5,000 kwa siku katika kipindi cha kiangazi. Lambo hili la Mifugo litakapokamilika litakuwa na mabirika 2 kwa ajili ya kunyweshea mifugo, kitorosha maji (spilly way) chenye uwezo wa kupitisha maji ya mita za ujazo 12 kwa sekunde (flow rate) ,tuta la kukinga maji lenye urefu wa mita 125,kina kirefu cha mita 5 na upana wa mita sita juu ya tuta.


2. UKARABATI WA LAMBO LA MIFUGO
2.1 UINUAJI NA UPANUAJI WA TUTA .
Kazi ya uinuaji na upanuaji  wa Lambo la Kacheche ilianza tarehe 9/11/2011 kupitia  ‘Force Account’ na Mitambo ya kufanyia kazi kama vile (Excavator) Kijiko,(Compactor/Roller) Kishindilia  na (Damp Track) Lori vilikodiwa toka kwa kampuni ya wachina ya ujenzi (CHCEG GROUP) iliyoweka kambi  Paramawe Halmashauri ya Wilaya ya Nkasi, kwani fedha zilizokuwepo zisingetosha kuweka Mkandarasi.Fedha iliyotengwa ilikuwa ni Shilingi 45,000,000/=(Milion arobaini na tano).
Kazi ya  ukarabati ilikuwa ni kuongeza upana wa tuta toka mita tatu (3m) mpaka mita sita (6m) na kuongeza urefu wa tuta kwa mita moja (1m) toka tuta lilipokuwa awali (existing level of the embarkment), kwa kuweka kwanza udongo usiozuia maji kupita (Impervious Materials ) na baadaye ule unaoruhusu maji kupita(Pervious Paterials) na kushindilia  kutumia  kishindilia ( Compactor/Roller), kutokana na hali ya hewa, kazi ya kushindilia ilianza kufanyika kwanza na kijiko (Excavator) ili kutengeneza barabara ya kishindilia (Compactor) isizame .
Baada ya kazi ya uinuaji na upanuaji wa tuta kukamilika kama ilivyo hapo juu tuta liliongezwa kwa urefu wa mita moja na upana wa mita sita, hata hivyo kutokana na hali ya hewa kuwa mbaya maeneo mengine upana wa mita sita haukufikiwa hasa eneo la mto, hata hivyo ubora na uhimara wa tuta haujaathirika.
Aidha kazi hii ilianza kwa kuchelewa kutokana na utaratibu wa kuhamisha fedha kutoka Wilayani kwenda kwa wanufaika kuchelewa.Ucheleweshaji huu ulisababisha kazi kuanza katika mazingira magumu kwani mvua zilitukuta katika eneo la lambo.Hivyo kufanya Mitambo na malori yaliyokuwa yakisomba udongo usiozuia maji kupita (Impervious Materials) na ule unaoruhusu maji kupita( Pervious Materials) kukwama na mengine kuharibika kabisa kwa kuvunja difu,  kama inavyoonekana kwenye picha No.2,3,4,  hapa chini:-

No.1 Eneo la tuta liloaribika kabla ya ukarabati.

No. 2  Kijiko (excavator ) ikiwa imezama kwa sababu ya mvua zilizonyesha mara baada ya kazi kuanza  na kusababisha ucheleweshaji wa uinuaji na upanuaji  wa tuta.
N0.3  Kijiko (excavator) kikiwa kimezama na Bull Dozer ikikivuta bila mafanilkio.

 
No.4 Kijiko ( excavator-CAT) ikikwamua kijiko (excavator-COMAST’U) kilichozama na kufanikiwa kukikwamu ndipo kazi ya uinuaji na upanuaji wa tuta ikaendelea.

No.5 Kijiko kikiwa kimekwamuliwa tayari kuendelea na kazi ya ukarabati wa tuta

Aidha pamoja na hali ya hewa kuwa mbaya kazi ya uinuaji na upanuaji wa tuta iliendelea kufanyika   mchana kwa siku sita na usiku kwa masaa zaidi ya nane kwa siku tano.Kazi hii ya uinuaji na upanuaji ilikamilika kama inavyoonekana kwenye picha hapa chini:-

No.6. Tuta likiwa limepanuliwa kwa upana wa mita sita na kuinuliwa urefu wa mita moja ,na kazi ya kumwaga kifusi inaendelea.
No.7 Kazi ya kushindilia udongo na kumwaga kifusi ikiendelea.

No.8 Tuta likiwa limeongezwa urefu na upana na kazi ya kumwaga kifusi inaendelea.
No.9 Kazi ya kumwaga kifusi, kusambaza na kushindilia inaendelea .
No. 10  Kazi ya kuongeza tuta kwa urefu wa mita moja ikiwa kwenye hatua ya mwisho.

 
2.2  UJENZI WA UKUTA WA KITOROSHA MAJI (SPILLY WAY)
Ujenzi wa ukuta wa kitorosha maji ulienda sambamba na uinuaji na upanuaji  wa tuta.Ukuta wa kitorosha maji umeongezwa kwa nusu  mita (0.5m) ,kama inavyoonekana kwenye picha hapa chini:-

No.11   Kazi ya kuongeza tuta inaendelea kwa kuweka kifusi (Pervious Materials), kusambaza na kushindilia kwa kutumia kishindilia (Roller) , aidha kazi ya kuongeza ukuta wa kitorosha maji (Spilly wall) kwa urefu wa nusu mita (0.5m) imekamilika kama inavyoonekana kwenye picha.

2.3 UJENZI WA MAWE KWENYE TUTA NA MABIRIKA YA KUNYWESHEA MIFUGO
Kazi ya Ujenzi wa mawe kwenye tuta kwa sehemu ya tuta iliyoongezeka (stone pitching) , pamoja na ujenzi wa Mabirika ya kunyweshea Mifugo (Cattle Troughs) haijakamilika kutokana na bajeti kuwa ndogo ,hata hivyo mawe, mchanga na saruji (Mifuko 15) vipo eneo la Lambo, aidha nashauri yafuatayo ili kukamilisha ujenzi huu na Lambo kuwa endelevu na liweze kufanya kazi iliyokusudiwa:-
1.   Nguvu ya wanananchi (Wanufaika) itumike kuonyesha umiliki wa Mradi na Mchango wa wanufaika :-
a.    kwa ajili kazi ya kusogeza mchanga, mawe na kupanga mawe  kwenye eneo la tuta lililoongezwa ili kazi ya ujenzi iendelee, aidha mawe, mchanga vinapatikana eneo la lambo.
b.    kusambaza udongo juu ya tuta na kuchimba mfereji wa kuzuia maji yasifanye uharibifu juu ya tuta ili kulifanya tuta kuwa endelevu.
c.    Kurudishia majani yaliyopandwa upande wa juu wa tuta (upstream) na kuyatunza ili kufanya tuta kuwa endelevu.
d.    Kulinda lambo juu ya watu waharibifu au mifugo na kufanya usafi kwa kutoa magugu ndani ya lambo.
2.   Wafugaji wote (wanufaika) waliopo kijiji cha Kacheche Halmashauri ya wilaya ya Nkasi na vijiji vya jirani hasa wa kabila la Wasukuma washirikishwe ili wachangie ujenzi na ukamilishaji wa mabirika ya kunyweshwa mifugo, kwani wao ndio wanufaika wakubwa wa lambo.
3.   Elimu iendelee kutolewa kwa wananchi juu ya wajibu wao wakuchangia asilimia 20 (20%)  kwa miradi wanaoiibua ili kuonyesha umiliki wa miradi hiyo na kuifanya kuwa endelevu.
4.   Namba moja hapo juu(No.1), ifanyiwe kazi kwa kushirikiana na Mtaalam wa Umwagiliaji Halmashauri ya Wilaya ya Nkasi na mapema kabla mvua hazijaanza kuwa nyingi kwani isipotekelezwa mapema mvua zinaweza kufanya uharibifu mkubwa wa lambo, kwani mwaka huu kama walivyotoa taarifa mapema  wataalam wa hali ya hewa kuwa mvua zitakuwa nyingi.
5.   Halmashauri ifanye utaratibu wa kupeleka vifaranga vya samaki katika Bwawa kukamilisha lengo mojawapo la uwepo wa Bwawa ,kwa wananchi kupata lishe bora kwa uvuvi wa samaki.
6.   Aidha kutokana na usumbufu uliopatikana wakati wa ukarabati wa lambo uliosababishwa na mvua, nashauri Halmashauri kuwa na mipango ya kutekeleza shughuli za umwagiliaji kwa kuzingatia hali ya hewa.

Imetolewa na:
Eng.  Eliabi .J. Mashingia
Agro-Engineer

No comments:

Post a Comment